Nhật Bản Nỗ Lực Giữ Chân Lao Động Nước Ngoài

Trong bối cảnh nền kinh tế Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số trầm trọng, lực lượng lao động quốc tế đã trở thành “mạch máu” duy trì sự sống còn cho nhiều ngành công nghiệp. Từ các nhà máy, xưởng chế biến thực phẩm đến những đội tàu đánh cá xa khơi, dấu ấn của người lao động nước ngoài hiện diện khắp nơi. Tuy nhiên, để giữ chân được nguồn nhân lực này, các doanh nghiệp Nhật Bản đang phải thực hiện những cuộc cải cách mạnh mẽ về cả tư duy lẫn chế độ đãi ngộ.

Lao động nước ngoài: Lực lượng nòng cốt của nền kinh tế địa phương

Tại những thành phố ven biển như Choshi (tỉnh Chiba) – nơi sở hữu cảng cá có sản lượng lớn bậc nhất Nhật Bản, sự phụ thuộc vào nhân lực quốc tế là điều không thể phủ nhận. Ngành công nghiệp đồ hộp tại đây sẽ đứng trước nguy cơ đình trệ hoàn toàn nếu thiếu vắng những bàn tay của người lao động nước ngoài.

Điển hình như tại Công ty Đồ hộp Tawara, trong tổng số 80 nhân viên thì đã có tới 16 người là thực tập sinh kỹ năng đến từ Việt Nam. Ông Yoshihisa Tawara, chủ tịch công ty, khẳng định một thực tế khách quan: “Ngành công nghiệp chính của Choshi không thể tồn tại nếu thiếu lao động nước ngoài. Từ khâu đánh bắt, bốc dỡ, đến bán buôn và chế biến, họ hỗ trợ mọi giai đoạn của quy trình”.

Sự thay đổi trong tư duy tuyển dụng của doanh nghiệp Nhật

Trước đây, các doanh nghiệp Nhật Bản thường ưu tiên tuyển dụng lao động trẻ tuổi để tối ưu sức bền. Tuy nhiên, trước áp lực cạnh tranh tiền lương từ các quốc gia láng giềng và nhu cầu ổn định nhân sự, tư duy này đang thay đổi.

Nhiều đơn vị bán lẻ và sản xuất, bao gồm cả công ty Tawara, bắt đầu chuyển hướng tuyển dụng những phụ nữ trên 30 tuổi. Đây là nhóm đối tượng được đánh giá là có tính cam kết cao hơn, bởi họ thường có nhu cầu tài chính ổn định để lo cho con cái ăn học tại quê nhà. Sự thay đổi này cho thấy doanh nghiệp Nhật đang bắt đầu quan tâm sâu sắc hơn đến kế hoạch cuộc đời của người lao động thay vì chỉ nhìn vào sức lao động thuần túy.

Cải thiện môi trường sống và xóa tan rào cản quốc tịch

Để tăng sức hấp dẫn trong mắt người lao động quốc tế, các doanh nghiệp Nhật Bản đã không ngần ngại đầu tư vào các giá trị phúc lợi phi tài chính:

• Nâng cấp điều kiện lưu trú: Xây dựng hệ thống ký túc xá chất lượng cao, vị trí gần nơi làm việc để tiết kiệm thời gian di chuyển.

• Hỗ trợ chi phí sinh hoạt: Trợ cấp các khoản phí cơ bản nhằm giúp người lao động tối ưu hóa số tiền gửi về gia đình.

• Hòa nhập cộng đồng: Tạo điều kiện cho người lao động tham gia các hoạt động xã hội địa phương, chẳng hạn như phối hợp tuần tra an ninh cùng cảnh sát. Điều này không chỉ giúp xóa tan rào cản quốc tịch mà còn xây dựng niềm tin và sự tự hào cho người lao động khi sinh sống tại Nhật.

Cuộc chạy đua về chính sách: Từ TITP đến hệ thống mới năm 2027

Nhật Bản đang trong quá trình thay thế dần Chương trình Thực thực sinh Kỹ năng (TITP) – hệ thống vốn ra đời từ năm 1993 nhưng đã bộc lộ nhiều hạn chế về quyền con người và sự minh bạch.

Dự kiến vào năm 2027, một hệ thống mới công bằng hơn sẽ chính thức được vận hành. Đây được xem là nỗ lực cấp bách của Chính phủ Nhật Bản nhằm lấy lại vị thế trên thị trường lao động quốc tế, khi mà mức lương theo giờ tại các nước Đông Nam Á đang dần bắt kịp xứ sở Phù Tang.

Thách thức từ thực tế kinh tế dậm chân tại chỗ

Dù nỗ lực xây dựng niềm tin, nhiều chủ doanh nghiệp Nhật Bản vẫn không giấu nổi sự lo ngại. Khi kinh tế Nhật Bản có dấu hiệu chững lại trong khi các nước láng giềng phát triển thần tốc, Nhật Bản không còn là “lựa chọn duy nhất” của người lao động.

Ông Tawara chia sẻ chân thành: “Chúng tôi không thể chỉ đối xử với họ theo mối quan hệ thuê sức lao động đơn thuần, mà phải coi họ là những con người có quyền lựa chọn và kế hoạch cuộc đời riêng”. Đây chính là kim chỉ nam mới cho văn hóa quản trị nhân sự tại Nhật Bản hiện nay: Sự tôn trọng và thấu hiểu là yếu tố tiên quyết để giữ chân nhân tài.

Kết luận

Việc các doanh nghiệp Nhật Bản nỗ lực cải thiện môi trường làm việc và thay đổi tư duy tuyển dụng là một tín hiệu tích cực. Nó không chỉ giúp duy trì sự vận hành của nền kinh tế mà còn góp phần xây dựng một hình ảnh nước Nhật cởi mở, nhân văn và công bằng hơn trong mắt bạn bè quốc tế.

Xem thêm:

Dịch vụ chuyển phát nhanh đi Nhật Bản giá rẻ, nhanh chóng

Gửi hàng mẫu, hàng trưng bày từ Việt Nam sang Nhật