Nội Dung
Trước áp lực lạm phát kéo dài và chi phí sinh hoạt leo thang, thị trường bán lẻ Nhật Bản năm 2026 đang chứng kiến một cuộc chạy đua khéo léo và quyết liệt chưa từng có. Để giữ chân khách hàng, các “ông lớn” từ cửa hàng tiện lợi đến siêu thị đang áp dụng những chiến thuật cắt giảm chi phí sáng tạo để cung cấp mức giá thấp nhất có thể mà vẫn đảm bảo chất lượng.
Chuỗi bán lẻ Lawson đã tạo nên bất ngờ lớn khi quyết định sử dụng gạo Calrose nhập khẩu từ Mỹ cho món cơm cuộn truyền thống “ehomaki” tại khu vực Tokyo và vùng phụ cận. Với mức giá bán ra chỉ 430 yên (khoảng 2.74 USD), sản phẩm này rẻ hơn tới 60 yên so với phiên bản sử dụng hoàn toàn gạo nội địa Nhật Bản.
Đây là một sự chuyển dịch đáng kể tại một quốc gia vốn cực kỳ khắt khe về nguồn gốc nông sản. Trước đó, ông hoàng bán lẻ này cũng thành công rực rỡ khi ghi nhận nhu cầu tăng vọt 80% đối với các loại bánh Giáng sinh giá rẻ không có lớp phủ dâu tây tươi – một nguyên liệu vốn có giá thành rất cao vào mùa đông.
Đối thủ cạnh tranh trực tiếp là FamilyMart cũng không đứng ngoài cuộc đua. Thay vì tăng giá các suất ăn tiêu chuẩn, họ chọn cách mở rộng dòng sản phẩm thực phẩm chế biến sẵn cỡ nhỏ như salad và mì pasta. Hiện FamilyMart đang cung cấp hơn 20 loại đồ ăn dạng này với mức giá cực kỳ dễ tiếp cận từ 200 – 350 yên (khoảng 1.28 – 2.23 USD).
Chiến lược này đã mang lại thành quả ấn tượng với hơn 230 triệu suất ăn được bán ra tính đến cuối tháng 7/2025, cho thấy người tiêu dùng đang có xu hướng chia nhỏ khẩu phần hoặc kết hợp nhiều món nhỏ để kiểm soát chi tiêu hằng ngày.
Thương hiệu riêng (Private Label) đang trở thành vũ khí sắc bén nhất của các tập đoàn bán lẻ lớn. Chuỗi siêu thị Aeon đã thực hiện nhiều đợt giảm giá mạnh tay cho các mặt hàng thực phẩm và nhu yếu phẩm mang thương hiệu Topvalu vào tháng 4 và tháng 10 năm ngoái.
Đặc biệt, các dòng mì đông lạnh với trọng lượng lớn từ 340 gram nhưng có giá dưới 200 yên đã trở thành mặt hàng chủ lực thu hút người nội trợ. Tương tự, gã khổng lồ Seven & i Holdings cũng đang hưởng lợi lớn từ nhu cầu mạnh mẽ đối với các loại bánh mì giá rẻ thuộc thương hiệu Seven Premium, phục vụ đối tượng khách hàng cần sự nhanh chóng và tiết kiệm.
Theo dữ liệu từ công ty nghiên cứu thị trường Intage, thị phần các mặt hàng nhãn hiệu riêng tại siêu thị và cửa hàng tiện lợi đã đạt mức trung bình 15,3% về giá trị, tăng trưởng rõ rệt so với cùng kỳ năm trước. Đại diện Intage nhận định rằng người tiêu dùng Nhật Bản vốn khó tính nay đã cởi mở hơn rất nhiều với các sản phẩm mang thương hiệu riêng của siêu thị. Họ coi đây là một cách thức thông minh để tiết kiệm tiền mà không phải hy sinh quá nhiều về mặt chất lượng, đặc biệt là với các mặt hàng tiêu dùng hằng ngày.
Chuỗi cửa hàng giảm giá nổi tiếng Don Quijote (Donki) đã thực hiện những bước đi cực kỳ sáng tạo để cắt giảm chi phí sản xuất. Với dòng thương hiệu riêng “Jonetsu Kakaku”, công ty đã giảm tối đa chi phí thiết kế bằng cách sử dụng các mô tả sản phẩm bằng chữ viết tay cho bao bì các loại hạt như hạnh nhân hay hạt dẻ rang “amaguri”. Thay vì sử dụng những bức ảnh chụp sản phẩm cầu kỳ và tốn kém phí bản quyền cũng như in ấn, họ thay thế bằng các hình minh họa đơn giản nhưng vẫn đầy đủ thông tin, tạo nên một phong cách độc đáo và tiết kiệm.
Một minh chứng điển hình cho chiến lược “thắt lưng buộc bụng” của Don Quijote là việc áp dụng in đen trắng cho bao bì bia đóng lon thương hiệu riêng. Bằng cách loại bỏ mực màu phức tạp, công ty đã giảm được đáng kể giá thành sản xuất, giúp mỗi lon bia 330ml có giá chỉ 164 yên. Những chi tiết nhỏ nhặt nhất, từ mực in đến chất liệu vỏ hộp, đều được tính toán kỹ lưỡng để mỗi yên tiết kiệm được sẽ được chuyển trực tiếp vào mức giá bán thấp nhất cho khách hàng.
Cuộc đua giá rẻ này diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Nhật Bản đang phải chịu sức ép từ lạm phát hàng hóa nhập khẩu và chi phí năng lượng. Việc sử dụng gạo Calrose nhập khẩu hay các loại thành phần thay thế rẻ hơn không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu sống còn đối với các nhà bán lẻ nếu muốn duy trì biên lợi nhuận trong khi sức mua của người dân sụt giảm. Điều này phản ánh một thực tế rằng cấu trúc chi phí của ngành bán lẻ đang bị lung lay bởi các biến động địa chính trị toàn cầu.
Lối sống thắt chặt chi tiêu (frugality) đang dần trở thành một phần trong văn hóa tiêu dùng mới tại Nhật Bản năm 2026. Người dân không còn cảm thấy e ngại khi lựa chọn những mặt hàng giá rẻ nhất trên kệ. Thay vào đó, việc săn tìm các sản phẩm có giá trị sử dụng cao với mức giá thấp nhất trở thành một kỹ năng sống thiết yếu. Các nhà bán lẻ nắm bắt được tâm lý này đã nhanh chóng chuyển đổi từ việc quảng bá “sự sang trọng” sang nhấn mạnh vào “sự thiết thực” và “giá trị thực tế”.
Cuộc đua cung cấp hàng hóa giá rẻ tại Nhật Bản của các nhà bán lẻ không chỉ là một phản ứng nhất thời trước lạm phát, mà là một cuộc cải tổ toàn diện và sâu sắc của toàn ngành bán lẻ. Bằng cách can thiệp vào mọi công đoạn từ nguồn cung nguyên liệu, thiết kế bao bì cho đến thay đổi kích thước sản phẩm, các doanh nghiệp đang nỗ lực tái định nghĩa khái niệm tiêu dùng thông minh cho người dân.
Trong tương lai, những đơn vị có khả năng tối ưu hóa chi phí vận hành mà vẫn duy trì được niềm tin về chất lượng sẽ là những người chiến thắng cuối cùng trên thị trường Phù Tang đầy thách thức.
Xem thêm: