Nội Dung
Nhật Bản và sự trở lại của điện hạt nhân trong chiến lược năng lượng quốc gia đã thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản lên một tầm cao mới. Tại Diễn đàn thường niên lần thứ 15, phía Nhật Bản khẳng định sẽ dành những nguồn lực tốt nhất để hỗ trợ Việt Nam đào tạo thế hệ chuyên gia hạt nhân kế cận.
Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng khi cả Việt Nam và Nhật Bản cùng có những điều chỉnh mang tính lịch sử trong chính sách năng lượng. Tại phiên khai mạc Diễn đàn nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực công nghệ hạt nhân vừa qua, ông Teppei Fukuhara – Tham tán Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam – nhấn mạnh rằng hai nước đang đứng trước một “giai đoạn chuyển đổi mới”.
Trong khi Việt Nam đang nỗ lực tái khởi động Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận để đáp ứng nhu cầu điện năng cho tăng trưởng kinh tế, thì Nhật Bản cũng vừa chính thức phê duyệt tái vận hành nhà máy Kashiwazaki-Kariwa. Điều này tạo ra một sự tương đồng về mục tiêu: Sử dụng năng lượng nguyên tử như một giải pháp bền vững để đảm bảo an ninh năng lượng và đạt mục tiêu phát thải bằng 0 (Net Zero).
TS. Trần Chí Thành, Viện trưởng Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, khẳng định rằng để dự án Ninh Thuận 2 thành công, yếu tố con người là quan trọng nhất. Việt Nam không chỉ cần công nghệ, mà cần những chuyên gia có khả năng vận hành, đánh giá an toàn và xây dựng hệ thống pháp quy đạt chuẩn quốc tế.
Theo TS. Trần Chí Thành, các nhiệm vụ cấp bách hiện nay bao gồm:
Hợp tác liên Chính phủ: Xúc tiến ký kết với các quốc gia sở hữu công nghệ hàng đầu để đảm bảo chuyển giao kiến thức.
Xây dựng “nội lực” đào tạo: Không chỉ dựa vào quốc tế, Việt Nam cần phát triển các cơ sở đào tạo chuyên môn sâu ngay trong nước.
Hệ thống pháp lý: Cập nhật các quy định an toàn hạt nhân và tham gia sâu hơn vào các Công ước quốc tế về trách nhiệm thiệt hại hạt nhân.
Đánh giá hạ tầng: Phối hợp chặt chẽ với Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) để hoàn thiện khung hạ tầng kỹ thuật.
Chia sẻ tại diễn đàn, ông Takeshi Makigami, Giám đốc JINED, mang đến cái nhìn lạc quan về sự phục hồi của ngành điện hạt nhân Nhật Bản sau sự cố Fukushima 2011. Tính đến cuối năm 2025:
14 lò phản ứng đã chính thức hoạt động trở lại.
12 lò phản ứng khác đang trong giai đoạn chuẩn bị hoặc đánh giá an toàn nghiêm ngặt.
Chính sách năng lượng mới của Nhật Bản được thông qua vào tháng 1/2025 đã xác lập vị thế của điện hạt nhân là trụ cột đảm bảo an ninh năng lượng. Nhật Bản không còn hướng tới việc giảm phụ thuộc như năm 2021, mà thay vào đó là tối ưu hóa và xây dựng các lò phản ứng thế hệ mới, hướng tới mục tiêu cung ứng 20% tổng sản lượng điện quốc gia vào năm 2040.
Một trong những điểm nhấn gây chú ý nhất tại diễn đàn là lời khẳng định của GS. Masaki Saito từ Đại học Tokyo. Ông cho biết các trường đại học Nhật Bản hiện đang rất “khát” những sinh viên ưu tú từ Việt Nam sang nghiên cứu trong lĩnh vực hạt nhân và các ngành khoa học liên quan.
GS. Saito đề xuất một mô hình hợp tác hai chiều: “Đưa đi và Đón về”. Việt Nam nên cử những sinh viên xuất sắc nhất sang Nhật Bản để tiếp cận nền tảng kỹ thuật tiên tiến nhất thế giới. Đồng thời, mời các chuyên gia Nhật Bản giàu kinh nghiệm sang làm cố vấn trực tiếp tại Việt Nam. Đây được xem là “chu trình vàng” để rút ngắn khoảng cách về trình độ nhân lực cho dự án Ninh Thuận.
Sự ủng hộ nhiệt thành từ các giáo sư và chính phủ Nhật Bản là một tín hiệu không thể vui hơn cho ngành năng lượng Việt Nam. Việc “mở cửa” tiếp nhận sinh viên không chỉ đơn thuần là hỗ trợ giáo dục, mà là bước đi chiến lược giúp Việt Nam tự tin hơn trên con đường chinh phục nguồn năng lượng nguyên tử an toàn và hiện đại. Nếu tận dụng tốt cơ hội này, Việt Nam hoàn toàn có thể sở hữu một đội ngũ chuyên gia đủ tầm để vận hành các dự án điện hạt nhân phức tạp nhất trong thập kỷ tới.
Xem thêm:
Vận chuyển quần áo sang Nhật bằng đường biển
Dịch vụ booking tải hàng không từ New Chitose (CTS) Sapporo Nhật Bản về sân bay Nội Bài (HAN) Hà Nội