Nâng tầm quan hệ Việt Nam – Nhật Bản: Hướng tới kỷ nguyên hạ tầng đô thị thông minh và bền vững

Trong khuôn khổ chuyến làm việc chiều ngày 29/12, lãnh đạo Bộ Xây dựng Việt Nam và Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản (MLIT) đã cùng thảo luận về một lộ trình hợp tác sâu rộng. Đây không chỉ là cuộc đối thoại ngoại giao mà còn là sự kết nối giữa kinh nghiệm quản trị hạ tầng lâu đời của Nhật Bản và khát vọng hiện đại hóa đô thị của Việt Nam.

Nhật Bản: Bài toán chuyển đổi từ hạ tầng cũ sang công nghệ mới

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ MLIT Sasaki Hajime đã đưa ra cái nhìn toàn cảnh về những khó khăn mà một quốc gia phát triển như Nhật Bản đang đối mặt. Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là tình trạng lão hóa hạ tầng đô thị.

Nhiều công trình cầu đường, hệ thống thoát nước và các tòa nhà cao tầng được xây dựng từ những năm 1960 – thời kỳ bùng nổ kinh tế của Nhật Bản – đến nay đã bắt đầu xuống cấp nghiêm trọng. Việc bảo trì và nâng cấp các công trình này không chỉ đòi hỏi kinh phí khổng lồ mà còn cần những giải pháp công nghệ tiên tiến để không làm gián đoạn đời sống của người dân.

Bên cạnh đó, Nhật Bản cũng đang thực thi một chính sách tài khóa tích cực và đầy trách nhiệm. Chính phủ nước này đã thông qua gói ngân sách bổ sung có quy mô lớn nhất trong lịch sử nhằm:

• Tăng cường an sinh: Nâng cao chất lượng sống và thu nhập cho người dân.

• Giải quyết thiếu hụt lao động: Đặc biệt là trong lĩnh vực vận tải và lái xe – một vấn đề đang gây sức ép lên chuỗi cung ứng.

• Quản lý du lịch: Đối phó với tình trạng “quá tải du lịch” (overtourism) tại các đô thị lớn.

Thứ trưởng Sasaki Hajime khẳng định, sự chuẩn bị của Bộ MLIT trong việc giải quyết các thách thức này sẽ là những bài học thực tiễn vô giá mà Việt Nam và các quốc gia ASEAN có thể tham khảo trong quá trình phát triển tương tự.

Việt Nam: Giải bài toán “Đô thị nén” và áp lực giao thông

Ở phía đối diện, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy đã phác họa bức tranh hạ tầng của Việt Nam với những thách thức mang tính đặc thù của một nền kinh tế đang phát triển nhanh.

Việt Nam hiện đang chịu sức ép lớn từ mô hình đô thị nén – nơi mật độ dân cư tập trung quá cao tại các lõi trung tâm như Hà Nội và TP.HCM. Hệ quả tất yếu là tình trạng ùn tắc giao thông nghiêm trọng và sự quá tải của hệ thống cấp thoát nước.

Để tháo gỡ “nút thắt” này, Chính phủ Việt Nam đã xác định các nhiệm vụ trọng tâm:

1. Đột phá mạng lưới đường sắt đô thị (Metro): Đây được coi là “xương sống” cho giao thông tương lai. Kế hoạch đầu tư lên tới 15 tuyến Metro cho mỗi thành phố lớn (Hà Nội, TP.HCM) là một minh chứng cho quyết tâm thay đổi hạ tầng giao thông công cộng.

2. Xử lý ô nhiễm môi trường: Từ việc xử lý nước thải sinh hoạt đến rác thải rắn đang ở mức báo động, đòi hỏi các công nghệ xử lý tuần hoàn và bền vững.

3. Thích ứng với biến đổi khí hậu: Các tỉnh thành ven biển và hai đầu đất nước đang phải đối mặt với sụt lún, ngập mặn và nước biển dâng, cần các tiêu chuẩn xây dựng có khả năng chống chịu cao.

Hiện thực hóa hỗ trợ kỹ thuật và chuyển giao quy chuẩn

Trong không khí làm việc cởi mở, Việt Nam bày tỏ mong muốn Nhật Bản không chỉ hỗ trợ về mặt tài chính mà còn tăng cường hỗ trợ kỹ thuật sâu rộng. Việt Nam cần học hỏi các hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng hiện đại của Nhật Bản để áp dụng vào các công trình có độ phức tạp cao như sân bay, cảng biển và đường cao tốc.

Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy nhấn mạnh: “Kinh nghiệm của Nhật Bản trong việc giải quyết các thách thức đô thị là bài học quý báu. Việt Nam mong muốn Nhật Bản chia sẻ không chỉ là công nghệ, mà còn là tư duy quản lý chính sách để giải quyết căn cơ các vấn đề dân số và hạ tầng.”

Kết luận

Buổi làm việc giữa hai Bộ đã khép lại bằng những món quà lưu niệm ý nghĩa, nhưng quan trọng hơn là sự thống nhất về một cơ chế trao đổi thông tin tích cực. Việc Nhật Bản sẵn sàng mở cửa ngân sách và chia sẻ kinh nghiệm, kết hợp với tinh thần quyết liệt đổi mới của Việt Nam, hứa hẹn sẽ tạo ra những chuyển biến rõ nét trong diện mạo đô thị Việt Nam trong 5-10 năm tới.

Đây không chỉ là sự hỗ trợ một chiều, mà là sự cộng tác vì sự phát triển chung của hai quốc gia, đóng góp vào sự thịnh vượng bền vững của khu vực châu Á.

Xem thêm:

Dịch vụ booking tải hàng không từ New Chitose (CTS) Sapporo Nhật Bản về sân bay Nội Bài (HAN) Hà Nội

Nhật Bản mở cửa tiếp nhận sinh viên Việt Nam